ทราย — ส่วนขยายตัว 1.15 (ขุด/ตัด) · ส่วนยุบตัวถมคันทาง 1.40 แนวเก่า / 1.45 แนวใหม่ · ค่าตายตัว 1.40 (Sand Cushion, Porous Backfill, ทรายหยาบบดอัดแน่น)
สัมประสิทธิ์แปลงปริมาตรของทราย: ขุด/ตัด × 1.15 · ทรายถมคันทาง × 1.40 (แนวเก่า) หรือ 1.45 (แนวใหม่) · รายการที่ล็อกค่า 1.40: ทรายรองใต้ผิวทางคอนกรีต, ทรายใน Porous Backfill คอสะพาน, ทรายหยาบบดอัดแน่นท่อเหลี่ยมระบายน้ำด้านข้าง, ส่วนทรายในงานรองพื้นทางวัสดุผสม
ข้อควรระวังก่อนใช้
⚠️ ระบบซ้อน: ตารางแนวเก่า/แนวใหม่ให้เลือกได้ แต่หลายรายการล็อกค่าไว้ตายตัว (มักเท่าค่าแนวเก่า) ต้องดูสูตรรายการนั้นก่อน · ทรายหยาบบดอัดด้วยแรงคน ใช้เผื่อ 25% (C-10 ข้อ 13) ไม่ใช่ 1.40 · 'แนวเก่า' = ถมบนแนวถนนเดิม · 'แนวใหม่' = ถมบนแนวใหม่ (เอกสารไม่ได้นิยามชัด แต่ค่าแนวใหม่สูงกว่าเสมอ)
ใช้กับอะไร — ขอบเขตและเงื่อนไข
งานดินและงานชั้นทางที่ใช้ทราย — ส่วนขยายตัว (Swell) ใช้กับงานตัด/ขุด/รื้อ: ปริมาตรแน่นเดิม × ตัวคูณ = ปริมาตรหลวมที่ต้องขนทิ้ง · ส่วนยุบตัว (Shrink) ใช้กับงานถม/บดทับ: ปริมาตรแน่น 1 ลบ.ม. × ตัวคูณ = ปริมาตรหลวมที่ต้องซื้อ/ขน
ที่มาในหลักเกณฑ์
C-11 ข้อ 2.2(1) หมายเหตุ (1) / 2.3(1)–(2) / 2.3(5) / 3.1(2) / 3.4(1) / 5.2(3) (P1 §6.1–6.3)ค่านี้ระบุไว้ตรงๆ ในเอกสารราชการ
ตาราง
| รายการ | ตัวคูณ | ประเภท | ที่มา |
|---|---|---|---|
| ทราย — ตัด/ขุด | 1.15 | ขยายตัว | C-11 2.2(1) หมายเหตุ (1) |
| ทรายถมคันทาง แนวเก่า | 1.4 | ยุบตัว | C-11 2.3(1) |
| ทรายถมคันทาง แนวใหม่ | 1.45 | ยุบตัว | C-11 2.3(2) |
| ทรายรองใต้ผิวทางคอนกรีต (Sand Cushion) | 1.4 | ยุบตัว (ตายตัว) | C-11 3.4(1) |
| ส่วนทรายใน Porous Backfill คอสะพาน | 1.4 | ยุบตัว (ตายตัว) | C-11 2.3(5) |
| ทรายหยาบบดอัดแน่น (ท่อเหลี่ยมระบายน้ำด้านข้าง) | 1.4 | ยุบตัว (ตายตัว) | C-11 5.2(3) |
| ส่วนทรายในรองพื้นทางวัสดุผสม | 1.4 | ยุบตัว (ตายตัว) | C-11 3.1(2) |
| ส่วนทรายผสมในไหล่ทางวัสดุมวลรวม | 1.5 | ยุบตัว (ตายตัว) | C-11 3.3(2) |
วิธีนำไปใช้
ปริมาณทรายที่ต้องซื้อ (ลบ.ม. หลวม) = ปริมาตรแน่นตามแบบ × ตัวคูณ → คูณ (ราคา + ค่าขนส่ง บาท/ลบ.ม.)