คู่มือการใช้ราคามาตรฐานครุภัณฑ์
สรุปหลักการตามกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้องกับการใช้ราคามาตรฐานครุภัณฑ์ในการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ทุกข้อมีเลขที่หนังสือ/มาตรากำกับ
1. ลำดับการใช้ราคาตามกฎหมาย
พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 มาตรา 4 ให้นิยาม "ราคากลาง" ไว้โดยมีลำดับการพิจารณาดังนี้ (เรียงจากลำดับที่ต้องพิจารณาก่อน):
- ราคาที่ได้มาจากการคำนวณตามหลักเกณฑ์ที่คณะกรรมการราคากลางกำหนด
- ราคาที่ได้มาจากฐานข้อมูลราคาอ้างอิงของหน่วยงานของรัฐโดยกรมบัญชีกลาง
- ราคามาตรฐานที่สำนักงบประมาณหรือหน่วยงานกลางอื่นกำหนด
- ราคาที่ได้จากการสืบราคาจากท้องตลาด โดยต้องสืบไม่น้อยกว่า 3 ราย ตามหนังสือเวียน กค 0433.2/ว206
- ราคาที่เคยซื้อหรือจ้างครั้งหลังสุดภายในระยะเวลา 2 ปีงบประมาณ
- ราคาอื่นใดตามหลักเกณฑ์ วิธีการ หรือแนวทางปฏิบัติของหน่วยงานของรัฐนั้น
ข้อสำคัญ: ลำดับ (1)–(3) ต้องพิจารณาก่อนลำดับ (4)–(6) เสมอ ส่วนลำดับ (4) (5) (6) ไม่ได้บังคับก่อนหลังกันเอง ให้หน่วยงานเลือกใช้โดยคำนึงถึงประโยชน์ของหน่วยงานของรัฐเป็นสำคัญ เว็บนี้ให้ข้อมูลเฉพาะลำดับ (3) คือราคามาตรฐานครุภัณฑ์ของสำนักงบประมาณ — ต้องตรวจสอบว่าไม่มีลำดับ (1) หรือ (2) มาก่อนสำหรับรายการนั้นด้วย
2. ครุภัณฑ์ vs วัสดุ
การแยกประเภท "ครุภัณฑ์" กับ "วัสดุ" ใช้เกณฑ์ ความคงทนถาวรของสภาพการใช้งาน เป็นหลัก ไม่ใช่ราคา ตามหนังสือเวียน นร 0704/ว37
เกณฑ์ราคา 5,000 บาทที่เคยใช้เป็นตัวช่วยแบ่งประเภทถูกยกเลิกไปแล้วตามหนังสือเวียน นร 0704/ว68 ปัจจุบันเหลือเกณฑ์ราคาเพียงกรณีเดียวคือ โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่มีมูลค่าตั้งแต่ 20,000 บาทขึ้นไป ให้จัดเป็นครุภัณฑ์
3. ค่าเสื่อมราคา
หลักเกณฑ์การคำนวณค่าเสื่อมราคาสินทรัพย์ถาวรของหน่วยงานภาครัฐอ้างอิงหนังสือเวียน กค 0410.3/ว43 ลงวันที่ 29 มกราคม 2562
เกณฑ์การรับรู้เป็นสินทรัพย์อยู่ที่มูลค่าตั้งแต่ 10,000 บาทขึ้นไป ส่วนอายุการใช้งานที่ใช้คำนวณค่าเสื่อมราคากำหนดไว้เป็น "ช่วง" ให้หน่วยงานเลือกใช้ตัวเลขภายในช่วงนั้นเอง ไม่ใช่ตัวเลขตายตัวเดียวสำหรับทุกหน่วยงาน
4. ข้อห้ามแบ่งซื้อแบ่งจ้าง
ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 20 ห้ามหน่วยงานของรัฐแบ่งซื้อหรือแบ่งจ้างโดยลดวงเงินที่จะซื้อหรือจ้างในครั้งเดียวกัน เพื่อให้วงเงินต่ำกว่าที่กำหนดอันเป็นเหตุให้เปลี่ยนวิธีจัดซื้อจัดจ้าง หรือเพื่อให้อำนาจอนุมัติสั่งซื้อสั่งจ้างเปลี่ยนไป
การพิจารณาว่าเป็น "ครั้งเดียวกัน" หรือไม่ ให้ดูจากการได้รับจัดสรรงบประมาณในคราวเดียวกันเป็นสำคัญ
5. ครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์อยู่คนละที่
เว็บนี้ให้ข้อมูลเฉพาะบัญชีราคามาตรฐานครุภัณฑ์ของสำนักงบประมาณ ซึ่งไม่รวมครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์ เพราะเกณฑ์ราคากลางและคุณลักษณะพื้นฐานของครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์เป็นอำนาจของกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (MDES) แยกต่างหาก ดูรายละเอียดที่ หน้าครุภัณฑ์คอมพิวเตอร์